ติดโซลาร์เซลล์คุ้มไหม ปี 2569? คำตอบตรง ๆ พร้อมตัวเลขอ้างอิงครบ
คุ้ม สำหรับบ้านที่ใช้ไฟช่วงกลางวันมากและจ่ายค่าไฟเกินเดือนละ 1,500 บาท โดยประมาณการคืนทุนของระบบโซลาร์รูฟท็อป (solar rooftop) อยู่ที่ราว 4 ถึง 5 ปี และเร็วขึ้นอีกถ้าใช้สิทธิลดหย่อนภาษีสูงสุด 200,000 บาท ส่วนบ้านที่ไม่มีคนอยู่กลางวันจะคุ้มช้าลง เพราะไฟส่วนเกินขายคืนการไฟฟ้าได้ 2.20 บาทต่อหน่วย ต่ำกว่ามูลค่าไฟที่ประหยัดได้จากการใช้เองราวครึ่งหนึ่ง
คำตอบสั้น ๆ ก่อนอ่านต่อ
คุ้มสำหรับบ้านและกิจการส่วนใหญ่ที่ใช้ไฟกลางวันเป็นหลัก เหตุผลคือปีนี้มีของ 3 อย่างมาบรรจบกัน ได้แก่ สิทธิขายไฟส่วนเกินคืน สิทธิลดหย่อนภาษี และโครงสร้างค่าไฟใหม่ที่หน่วยท้ายบิลแพงขึ้น ข้อเท็จจริงสำคัญที่ใช้ตัดสินใจมีดังนี้
- ขายไฟส่วนเกินคืนการไฟฟ้าได้ 2.20 บาทต่อหน่วย สัญญา 10 ปี เสนอขายได้ไม่เกิน 5 kW ต่อมิเตอร์ [1][3]
- ลดหย่อนภาษีได้ตามจ่ายจริง สูงสุด 200,000 บาท เป็นการหักออกจากเงินได้ ไม่ใช่เงินคืนสด ใช้สิทธิได้ถึง 31 ธันวาคม 2571 [4][5]
- ค่าไฟบ้านงวดกันยายนถึงธันวาคม 2569 เฉลี่ย 3.86 บาทต่อหน่วย ก่อน VAT โดยค่า Ft อยู่ที่ 0.1623 บาทต่อหน่วย และค่าไฟเฉลี่ยทั้งระบบตรึงไว้ที่ 3.95 บาทต่อหน่วย [7][8]
- โครงสร้างค่าไฟบ้านแบบขั้นบันได ทำให้บ้านที่ใช้ไฟเกิน 400 หน่วยต่อเดือน จ่ายหน่วยท้าย ๆ ราว 4.36 บาทต่อหน่วย ก่อน VAT และหน่วยแพงเหล่านี้คือหน่วยแรกที่โซลาร์เซลล์ตัดออก [8]
- จุดคืนทุน 4 ถึง 5 ปีเป็น การประมาณการ ไม่ใช่การการันตี เพราะขึ้นกับสัดส่วนการใช้ไฟกลางวัน (self-consumption) ดูสมมติฐานทั้งหมดได้ที่ระเบียบวิธีคิดตัวเลขท้ายบทความ
| หัวข้อ | ข้อเท็จจริง |
|---|---|
| โครงการรับซื้อไฟคืน | โซลาร์ภาคประชาชน ปี 2569 แบบ Net Billing เปิดรับตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2569 ตามลำดับก่อนหลัง (First Come, First Served) [1][3] |
| คุณสมบัติครัวเรือน | ผู้ใช้ไฟประเภทที่ 1 บ้านอยู่อาศัย ของ กฟภ. (PEA) หรือ กฟน. (MEA) ติดตั้งแผงบนหลังคาหรือดาดฟ้าเท่านั้น [1][2] |
| อัตรารับซื้อไฟส่วนเกิน | 2.20 บาทต่อหน่วย ตลอดอายุสัญญา [1] |
| เพดานขายไฟต่อมิเตอร์ | ไม่เกิน 5 kW (AC) ติดตั้งมากกว่านี้เพื่อใช้เองได้ และใส่แบตเตอรี่ได้ [1][3] |
| ระยะเวลาสัญญา | 10 ปี นับจากวันจ่ายไฟเข้าระบบ [1] |
| โควตารวมทั้งประเทศ | 500 เมกะวัตต์ (MW) เต็มเมื่อไหร่ปิดรับ [1][3] |
| กำหนดจ่ายไฟเข้าระบบ (COD) | ภายในปี 2570 [1][3] |
| ค่าตรวจสอบการเชื่อมต่อ | 2,000 บาท บวก VAT 7% รวมเป็น 2,140 บาท จ่ายให้การไฟฟ้า [1] |
| ลดหย่อนภาษี | หักลดหย่อนตามจ่ายจริง สูงสุด 200,000 บาท ตาม พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 805 พ.ศ. 2569 ระบบต้องเป็น On-Grid ไม่เกิน 10 kW ใช้สิทธิถึง 31 ธันวาคม 2571 และต้องมี e-Tax Invoice [4][5][6] |
| ช่องทางสมัครขายไฟคืน | กฟภ. (PEA) ยื่นที่ ppim.pea.co.th ส่วน กฟน. (MEA) ยื่นที่ myenergy.mea.or.th ทราบผลภายใน 30 วัน [1][2] |
| ค่าไฟอ้างอิงงวดปัจจุบัน | งวดกันยายนถึงธันวาคม 2569 ค่าไฟเฉลี่ยทั้งระบบ 3.95 บาทต่อหน่วย บ้านอยู่อาศัยเฉลี่ย 3.86 บาทต่อหน่วย ก่อน VAT และค่า Ft 0.1623 บาทต่อหน่วย [7][8] |
ตัวเลขนโยบายทั้งหมดอ้างอิงประกาศทางการและข่าวที่ตรวจสอบแล้ว คลิกเลขในวงเล็บเหลี่ยมเพื่อดูแหล่งอ้างอิงท้ายบทความ เงื่อนไขอาจเปลี่ยนได้ ควรตรวจสอบกับ กกพ. (ERC), กฟภ. (PEA), กฟน. (MEA) และกรมสรรพากรก่อนตัดสินใจ
คำถามว่าติดโซลาร์เซลล์คุ้มไหม หรือโซลาร์รูฟบ้านคุ้มไหม ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกบ้าน เพราะความคุ้มขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้ไฟของแต่ละหลังเป็นหลัก บทความนี้จึงตั้งใจเขียนให้เป็นบันทึกช่วยตัดสินใจสำหรับเจ้าของบ้าน โดยแยกให้ชัดว่าตัวเลขไหนคือข้อเท็จจริงจากประกาศทางการ ซึ่งมีแหล่งอ้างอิงกำกับทุกตัว และตัวเลขไหนคือการประมาณการ ที่เราระบุสมมติฐานไว้ให้ตรวจสอบได้ทั้งหมด
โซลาร์เซลล์เหมาะกับใคร กลุ่มที่คุ้มชัดเจน
หัวใจของความคุ้มคือการใช้ไฟเองตอนกลางวัน หรือที่เรียกว่า self-consumption เพราะไฟทุกหน่วยที่ผลิตแล้วใช้เองทันที มีมูลค่าเท่ากับค่าไฟที่ไม่ต้องจ่าย ซึ่งสำหรับบ้านใช้ไฟมากอยู่ที่ราว 4.4 ถึง 4.7 บาทต่อหน่วยเมื่อรวม VAT [8] ขณะที่หน่วยที่เหลือขายคืนได้เพียง 2.20 บาท [1] ใช้เองจึงคุ้มกว่าขายคืนราวเท่าตัว กลุ่มต่อไปนี้คือกลุ่มที่ตัวเลขมักออกมาคุ้มชัดเจน
ติดแล้วคุ้ม ถ้าคุณ
- มีคนอยู่บ้านช่วงกลางวัน เช่น ทำงานที่บ้าน เปิดร้าน มีผู้สูงอายุหรือเด็กเล็ก ทำให้สัดส่วนใช้ไฟเองสูงและจุดคืนทุนสั้นที่สุด
- จ่ายค่าไฟเกินเดือนละ 1,500 บาท และยิ่งคุ้มขึ้นถ้าเกิน 3,000 บาท เพราะหน่วยท้ายบิลอยู่ในขั้นราคาแพงที่สุด [8]
- หลังคารับแดดได้ดี ไม่มีเงาต้นไม้หรืออาคารบังช่วง 9 โมงเช้าถึง 4 โมงเย็น
- เป็นผู้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ที่ใช้สิทธิลดหย่อนสูงสุด 200,000 บาทได้ทันภายในปีภาษี 2571 [4][5]
- เป็นกิจการ คลินิก หรือโรงงานที่ใช้ไฟหนักช่วงกลางวัน เพราะระบบเชิงพาณิชย์มักคืนทุนเร็วกว่าบ้านอีก
ใครควรรอ หรือคิดให้ดีก่อนติดโซลาร์บ้าน
โซลาร์เซลล์ไม่ใช่คำตอบของทุกบ้าน และการพูดตรง ๆ ตรงนี้สำคัญกว่าการขายของ กลุ่มต่อไปนี้ควรประเมินอย่างละเอียดก่อนตัดสินใจ หรือเลือกติดระบบเล็กให้พอดีการใช้งานจริง
ควรคิดให้ดีก่อน ถ้าคุณ
- ไม่มีคนอยู่บ้านกลางวันเลย และค่าไฟต่ำกว่าเดือนละ 1,000 บาท ไฟส่วนใหญ่จะกลายเป็นไฟขายคืนราคา 2.20 บาท ทำให้จุดคืนทุนยืดยาวออกไปมาก ดูบันทึกผู้ใช้จริงในหัวข้อหลักฐาน
- หลังคาเล็ก มีเงาบังเกือบทั้งวัน หรือโครงหลังคาเก่าที่ต้องเสริมโครงสร้างจนงบบาน
- กำลังจะย้ายบ้านหรือขายบ้านภายใน 2 ถึง 3 ปี อาจยังไม่ถึงจุดคืนทุนก่อนย้าย
- ตั้งใจเลือกของถูกสุดโดยไม่ดูเกรดอุปกรณ์และไม่มีวิศวกรเซ็นรับรอง เสี่ยงขนานไฟไม่ผ่าน ขายไฟคืนไม่ได้ และใช้สิทธิภาษีไม่ได้ เพราะต้องมี e-Tax Invoice และเอกสารเชื่อมต่อครบ [5]
กฎและสิทธิประโยชน์ปี 2569 ที่ทำให้ตัวเลขเปลี่ยน
ปี 2569 คือปีที่นโยบายเกี่ยวกับโซลาร์รูฟท็อปออกมาพร้อมกันมากที่สุดเท่าที่เคยมี ทั้งฝั่ง กกพ. หรือคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (ERC) และฝั่งกรมสรรพากร (Revenue Department) สามเรื่องต่อไปนี้คือสิ่งที่กระทบเงินในกระเป๋าโดยตรง
ขายไฟคืนได้ 2.20 บาทต่อหน่วย นาน 10 ปี
โครงการโซลาร์ภาคประชาชนรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินแบบ Net Billing สำหรับบ้านอยู่อาศัย ผู้ใช้ไฟประเภทที่ 1 เปิดรับตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2569 อัตรารับซื้อ 2.20 บาทต่อหน่วย สัญญา 10 ปี เสนอขายได้ไม่เกิน 5 kW (AC) ต่อมิเตอร์ โดยติดตั้งเกิน 5 kW เพื่อใช้เองได้ และติดแบตเตอรี่ร่วมด้วยได้ [1][3] โควตารับซื้อรวมทั้งประเทศ 500 MW แบบมาก่อนได้ก่อน และผู้ที่ได้รับคัดเลือกต้องจ่ายไฟเข้าระบบหรือ COD ภายในปี 2570 [1][3] มีค่าตรวจสอบการเชื่อมต่อ 2,000 บาทบวก VAT รวมเป็น 2,140 บาท [1] สมัครออนไลน์ได้ที่ ppim.pea.co.th สำหรับพื้นที่ กฟภ. หรือ myenergy.mea.or.th สำหรับพื้นที่ กฟน. ทราบผลภายใน 30 วัน [1][2]
ลดหย่อนภาษีติดโซลาร์ สูงสุด 200,000 บาท ตาม พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 805
พระราชกฤษฎีกาฯ ฉบับที่ 805 พ.ศ. 2569 ให้บุคคลธรรมดานำค่าซื้อและติดตั้งระบบโซลาร์บนหลังคาบ้านอยู่อาศัยมาหักลดหย่อนตามจ่ายจริง สูงสุด 200,000 บาท ใช้สิทธิได้ถึง 31 ธันวาคม 2571 [4][5] เงื่อนไขหลักมีอยู่สี่ข้อ ข้อแรกระบบต้องเป็นแบบ On-Grid ที่เชื่อมต่อกับ กฟน. หรือ กฟภ. ข้อสองกำลังติดตั้งไม่เกิน 10 กิโลวัตต์ [6] ข้อสามใช้สิทธิ 1 ครั้งต่อ 1 ระบบ ในปีภาษีที่เชื่อมต่อหรือขนานไฟสำเร็จ และข้อสุดท้ายต้องมีใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ หรือ e-Tax Invoice เต็มรูปแบบที่ชื่อตรงกับผู้ใช้สิทธิ [5] ลองดูตัวอย่างเงินที่ได้จริง ติดระบบ 95,000 บาท ฐานภาษี 20% จะได้ภาษีคืนราว 19,000 บาท ทำให้ต้นทุนสุทธิเหลือประมาณ 76,000 บาท
อย่าสับสน 200,000 บาทไม่ใช่เงินอุดหนุนหรือเงินคืนสด มันคือวงเงินหักลดหย่อนที่นำไปลดฐานเงินได้ก่อนคำนวณภาษี เงินที่ได้คืนจริงเท่ากับยอดที่จ่ายจริงไม่เกิน 200,000 บาท คูณอัตราภาษีขั้นสูงสุดของคุณ เช่น ฐาน 10% ได้คืนสูงสุด 20,000 บาท ส่วนฐาน 30% ได้คืนสูงสุด 60,000 บาท ผู้ที่รายได้ไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษีจะไม่ได้ประโยชน์จากมาตรการนี้ [5]
ค่าไฟบ้านเฉลี่ย 3.86 บาท แต่ยิ่งใช้มากหน่วยท้ายยิ่งแพง
งวดเดือนกันยายนถึงธันวาคม 2569 กกพ. ตรึงค่าไฟเฉลี่ยทั้งระบบไว้ที่ 3.95 บาทต่อหน่วย ก่อน VAT ด้วยค่า Ft 0.1623 บาทต่อหน่วย โดยใช้เงิน Claw back กว่า 16,127 ล้านบาทมาช่วยพยุง [7] และตั้งแต่บิลเดือนกันยายน 2569 ผู้ใช้ไฟบ้านอยู่อาศัยได้ส่วนลดเพิ่มจากการตัดค่าไฟสาธารณะ 0.0634 บาทต่อหน่วย เหลือเฉลี่ย 3.86 บาทต่อหน่วย [8] แต่โครงสร้างยังเป็นแบบขั้นบันได บ้านที่ใช้เกิน 400 หน่วยต่อเดือนจ่ายหน่วยท้าย ๆ ประมาณ 4.36 บาทต่อหน่วยก่อน VAT หรือราว 4.66 บาทเมื่อรวม VAT [8] นี่คือเหตุผลที่บ้านใช้ไฟมากได้ประโยชน์จากโซลาร์มากที่สุด เพราะไฟจากแผงจะไปแทนหน่วยที่แพงที่สุดของบิลก่อนเสมอ
งบติดตั้งโซลาร์เซลล์ปี 2569 ใช้เท่าไหร่
งบเริ่มต้นของระบบบ้านพักอาศัยอยู่ที่หลักแสนต้น ๆ ขึ้นอยู่กับขนาดระบบ ระบบไฟฟ้าของบ้านว่าเป็น 1 เฟสหรือ 3 เฟส และเกรดอุปกรณ์ ตารางด้านล่างคือราคาแบบรวมจบของ SAIMAI SOLAR ที่รวมงานติดตั้ง เอกสาร และการยื่นขออนุญาตการไฟฟ้าให้แล้ว พร้อมประมาณการส่วนลดค่าไฟที่ทำได้เมื่อใช้ไฟกลางวันเป็นหลัก
| ขนาดระบบ (kW) | ระบบไฟ | ลดค่าไฟต่อเดือน | ราคาพร้อมติดตั้ง |
|---|---|---|---|
| 3 kWบ้านเล็ก บิลค่าไฟ 1,500 ถึง 2,500 บาท | 1-Phase | ราว 1,500 บาท | 75,000 บาท |
| ขายดีสุด5 kWบ้านขนาดกลาง บิลค่าไฟ 3,000 ถึง 5,000 บาท | 1-Phase | ราว 2,500 บาท | 95,000 บาท |
| 10 kWบ้านใหญ่ บิลค่าไฟ 6,000 บาทขึ้นไป | 1-Phase | ราว 5,000 บาท | 210,000 บาท |
| 5 kWบ้านหรือโฮมออฟฟิศ 3 เฟส | 3-Phase | ราว 2,500 บาท | 155,000 บาท |
| 10 kWธุรกิจขนาดย่อม | 3-Phase | ราว 5,000 บาท | 220,000 บาท |
| นิยม SME15 kWคลินิก สำนักงาน บ้านหลังใหญ่ | 3-Phase | ราว 7,500 บาท | 290,000 บาท |
| 20 kWออฟฟิศขนาดกลาง | 3-Phase | ราว 10,000 บาท | 390,000 บาท |
| 30 kWอาคารพาณิชย์ โกดัง เขต MEA | 3-Phase MEA | ราว 15,000 บาท | 530,000 บาท |
ส่วนลดค่าไฟเป็นการประมาณการกรณีใช้ไฟกลางวันเป็นหลัก ดูสมมติฐานท้ายบทความ ราคายังไม่รวม VAT 7% และอาจปรับตามสภาพหลังคาและระยะเดินสาย ดูราคาครบทุกขนาดรวมถึงระบบ Hybrid ได้ที่หน้าราคาติดตั้งโซลาร์เซลล์ทุกขนาด
เงินก้อนนี้แบ่งเป็นสามส่วนหลัก ส่วนใหญ่คืออุปกรณ์ที่ต้องตากแดดฝนต่อเนื่อง 25 ปี ที่เหลือคืองานวิศวกรรมและการเดินเรื่องเอกสารกับการไฟฟ้า
เมื่อหารราคาระบบด้วยจำนวนไฟทั้งหมดที่คาดว่าจะผลิตได้ตลอด 25 ปี ต้นทุนไฟจากหลังคาออกมาราว 0.63 บาทต่อหน่วย ดูวิธีคิดในระเบียบวิธี เทียบกับค่าไฟบ้านเฉลี่ยปัจจุบัน 3.86 บาทต่อหน่วยก่อน VAT [8] เท่ากับล็อกต้นทุนไฟราคาถูกไว้ใช้ระยะยาว ขณะที่ค่าไฟในระบบยังผันผวนตามราคาเชื้อเพลิงทุกงวด
โซลาร์เซลล์คืนทุนกี่ปี ลองดู 3 สถานการณ์แบบโปร่งใส
จุดคืนทุนไม่ได้ขึ้นกับราคาระบบอย่างเดียว แต่ขึ้นกับสัดส่วนไฟที่ผลิตแล้วได้ใช้เองมากที่สุด เพราะไฟที่ใช้เองมีมูลค่าราว 4.4 ถึง 4.7 บาทต่อหน่วยเมื่อรวม VAT ตามขั้นบันไดของบ้านใช้ไฟมาก [8] ส่วนไฟที่เหลือขายคืนได้ 2.20 บาทต่อหน่วย [1] ตารางนี้คือประมาณการของระบบยอดนิยม 5 kW ราคา 95,000 บาท ภายใต้สมมติฐานที่เปิดเผยทั้งหมดในระเบียบวิธี
| สถานการณ์ | สัดส่วนใช้ไฟเอง | มูลค่าที่ได้ต่อปี | คืนทุนโดยประมาณ |
|---|---|---|---|
| ใช้ไฟกลางวันสูงทำงานที่บ้าน เปิดแอร์กลางวัน | ราว 70% | ราว 26,100 บาท | ราว 3.6 ปี |
| ใช้ไฟกลางวันปานกลางมีคนอยู่บ้านบางวัน | ราว 50% | ราว 23,000 บาท | ราว 4.1 ปี |
| ใช้ไฟกลางวันน้อยบ้านว่างเกือบทุกวันทำงาน | ราว 30% | ราว 19,800 บาท | ราว 4.8 ปี |
| เมื่อใช้สิทธิลดหย่อนภาษีกรณีฐานภาษี 20% | ภาษีคืนราว 19,000 บาท ทำให้เงินลงทุนสุทธิเหลือราว 76,000 บาท | เร็วขึ้นราว 9 เดือน | |
ระบบใหญ่ขึ้นอย่าง 10 ถึง 15 kW ในบ้านหรือกิจการที่ใช้ไฟหนักกลางวัน มักคืนทุนเร็วกว่านี้ที่ราว 3 ถึง 4 ปี เพราะไฟถูกใช้หมดแทบทั้งหมด อยากได้ตัวเลขเฉพาะบ้านคุณ ลองใช้เครื่องคำนวณราคาและจุดคืนทุนโซลาร์เซลล์ได้ฟรี
หลักฐานจากระบบจริงและงานวิจัยไทย ไม่ใช่แค่ทฤษฎี
ตัวเลขประมาณการข้างบนไม่ได้ลอยมาจากอากาศ เราเทียบกับข้อมูลจริงที่ตรวจสอบได้สามชุด ตั้งแต่งานวิจัยที่วัดผลระบบจริง ไปจนถึงบันทึกของผู้ใช้งานจริง เพื่อให้เห็นทั้งด้านที่คุ้มและด้านที่ต้องระวัง
หลังคามหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง ของจริงตรงกับโมเดลเกือบเป๊ะ
งานวิจัยตีพิมพ์ใน International Journal of Geoinformatics ปี 2024 วัดผลระบบโซลาร์ที่ติดตั้งจริง พบผลผลิตไฟฟ้า 380,789.18 หน่วยต่อปี ต่างจากค่าที่แบบจำลองคำนวณไว้เพียง 0.19% และประเมินแผนขยายระบบราว 1,300 kW ได้ผลตอบแทนการลงทุนหรือ IRR 11.48% คืนทุนแบบคิดลด 9 ปี 6 เดือน ในบริบทอัตราค่าไฟของสถาบัน [9] สิ่งที่นำมาใช้กับบ้านได้คือการจำลองผลผลิตด้วยวิธีมาตรฐานเชื่อถือได้จริง ถ้าผู้ออกแบบทำการบ้านมาดี
งานวิจัยมหาวิทยาลัยทักษิณ มุมและทิศหลังคาเปลี่ยนผลผลิตได้ราว 15%
การทดสอบระบบบนหลังคาพบว่าแผงที่เอียงราว 10 ถึง 15 องศาหันทิศใต้ ให้ผลผลิตราว 1,541 หน่วยต่อ kW ต่อปี ขณะที่มุมชัน 45 องศาให้เพียงราว 1,300 หน่วยต่อ kW ต่อปี [10] นี่คือเหตุผลที่เราสำรวจหน้างานและทำแบบจำลอง 3D ก่อนเสนอราคาเสมอ เพราะหลังคาสองหลังที่หน้าตาคล้ายกัน อาจให้ไฟต่างกันหลายพันบาทต่อปี
ผู้ใช้จริงระบบ 5 kW ผลิตได้ราว 6,500 ถึง 7,000 หน่วยต่อปี แต่ความคุ้มขึ้นกับการใช้
บันทึกการใช้งานจริงที่เจ้าของระบบ 5 kW รายหนึ่งในอำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ เปิดเผยต่อสาธารณะ สอดคล้องกับที่ผู้ใช้หลายรายแชร์ในชุมชนออนไลน์ [11] ระบบผลิตได้ราว 6.5 ถึง 7 พันหน่วยต่อปี หรือเฉลี่ยราว 540 ถึง 580 หน่วยต่อเดือน ใกล้เคียงค่าที่เราใช้ประมาณการ แต่ในครัวเรือนที่ใช้ไฟกลางวันน้อย จุดคืนทุนจริงยืดออกไปช้ากว่าที่โฆษณาทั่วไปมักอ้าง เพราะไฟส่วนใหญ่ถูกขายคืนที่ 2.20 บาทแทนที่จะถูกใช้เอง ตรงกับสถานการณ์ที่สามในตารางของเรา
เลือกระบบไหนดี ระหว่าง On-Grid, Hybrid และ Off-Grid
ก่อนถามว่าคุ้มไหม ต้องเลือกชนิดระบบให้ตรงพฤติกรรมการใช้ไฟก่อน เพราะต้นทุนและจุดคืนทุนต่างกันชัดเจน
| ระบบ | จุดเด่น | เหมาะกับ | คืนทุนโดยประมาณ |
|---|---|---|---|
| On-Grid | ผลิตไฟใช้กลางวัน ส่วนเกินขายคืนได้ ลงทุนต่ำสุด และเข้าเงื่อนไขลดหย่อนภาษี [5] | บ้านหรือกิจการที่ใช้ไฟกลางวันเป็นหลัก | 4 ถึง 5 ปี |
| Hybrid | เก็บไฟกลางวันไว้ใช้กลางคืน มีไฟสำรองตอนไฟดับ | บ้านใช้แอร์กลางคืน หรือพื้นที่ไฟดับบ่อย | 6 ถึง 9 ปี |
| Off-Grid | ไม่พึ่งการไฟฟ้าเลย ใช้แบตเตอรี่ล้วน | พื้นที่ห่างไกลที่ไฟเข้าไม่ถึง | ขึ้นกับการใช้งาน |
สำหรับบ้านส่วนใหญ่ในเมือง On-Grid ยังคุ้มที่สุดเพราะลงทุนน้อย คืนทุนไว และเป็นเงื่อนไขของทั้งการขายไฟคืนและการลดหย่อนภาษี [1][5] ส่วนแบตเตอรี่โซลาร์ แบบ LiFePO4 ราคาลดลงต่อเนื่องจนระบบ Hybrid เริ่มตอบโจทย์บ้านที่เปิดแอร์กลางคืนหลายเครื่อง มีผู้ป่วยที่ใช้เครื่องมือแพทย์ หรืออยู่ในพื้นที่ไฟดับบ่อย เพราะได้ทั้งลดค่าไฟกลางคืนและไฟสำรองในก้อนเดียว แต่ถ้าบ้านคุณไฟไม่เคยดับและใช้ไฟกลางคืนน้อย เงินก้อนเดียวกันเอาไปเพิ่มขนาดแผง On-Grid มักคุ้มกว่า
แผง N-Type TOPCon มาตรฐานปี 2569
อุตสาหกรรมแผงเปลี่ยนมาใช้ N-Type เป็นหลักแล้ว ประสิทธิภาพราว 22 ถึง 24% และเสื่อมช้าเพียง 0.25 ถึง 0.40% ต่อปี ตามข้อมูลแหล่งทดสอบอิสระ [12] เช่นแผง 585W ที่เราใช้เป็นรุ่นมาตรฐาน
แผง ABC พรีเมียม ทนร้อนสำหรับเมืองไทย
แผง AIKO แบบ All Back Contact ย้ายขั้วไฟไปหลังแผง รับแสงเต็มหน้า ประสิทธิภาพสูงสุดราว 25% ค่าสูญเสียเมื่อร้อน 0.26% ต่อองศา และการันตีกำลังไฟปีที่ 30 ไม่ต่ำกว่า 88.85% ตามข้อมูลผู้ผลิต [13] เหมาะกับหลังคาไทยที่ร้อนจัดเกิน 60 องศา
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย ก่อนติดโซลาร์บ้าน
ความไม่คุ้มส่วนใหญ่ที่เราเจอหน้างาน ไม่ได้เกิดจากตัวเทคโนโลยี แต่เกิดจากความเข้าใจผิด 5 ข้อนี้
- คิดว่า 200,000 บาทคือเงินคืนสด ความจริงเป็นวงเงินหักลดหย่อนจากเงินได้ เงินคืนจริงขึ้นกับฐานภาษีของคุณ ซึ่งอยู่ราว 20,000 ถึง 60,000 บาทสำหรับฐาน 10 ถึง 30% และผู้ไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษีจะไม่ได้อะไรเลย [5]
- คำนวณด้วยอัตรารับซื้อยุคเก่า ตัวเลข FiT สูง ๆ อย่าง 6.96 บาทต่อหน่วย เป็นของโครงการในอดีตที่ปิดไปนานแล้ว อัตราปัจจุบันของโครงการภาคประชาชนคือ 2.20 บาทต่อหน่วยเท่านั้น [1] ใครเอาตัวเลขเก่ามาขายฝัน ให้ระวังไว้ก่อน
- ติดใหญ่เกินการใช้งานจริง เพราะไฟส่วนเกินขายได้แค่ 2.20 บาท ต่ำกว่ามูลค่าไฟที่ใช้เองราวครึ่งหนึ่ง ระบบที่ใหญ่เกินโหลดกลางวันจึงคืนทุนช้าลง ขนาดที่ถูกต้องมาจากการวิเคราะห์บิลค่าไฟและพฤติกรรมจริง ไม่ใช่จากงบที่มี
- ช้าเกินไปกับโควตาและเอกสาร โควตารับซื้อ 500 MW เป็นแบบมาก่อนได้ก่อน ต้อง COD ภายในปี 2570 [1][3] และสิทธิภาษีต้องมี e-Tax Invoice เต็มรูปแบบตั้งแต่วันจ่ายเงิน ขอย้อนหลังไม่ได้ [5]
- เลือกของถูกสุดโดยไม่มีวิศวกรรับรอง อุปกรณ์ที่ไม่อยู่ในรายการที่การไฟฟ้ารับรอง หรือไม่มีวิศวกร กว. เซ็นแบบ อาจขนานไฟไม่ผ่าน แปลว่าขายไฟคืนไม่ได้และใช้สิทธิภาษีไม่ได้ ของถูกจึงกลายเป็นของแพงที่สุด
คำถามที่พบบ่อย เรื่องติดโซลาร์เซลล์ปี 2569
บ้านไม่มีคนอยู่กลางวัน ติดโซลาร์เซลล์คุ้มไหม
คุ้มน้อยลงชัดเจน เพราะไฟที่ผลิตได้ส่วนใหญ่จะถูกขายคืนที่ 2.20 บาทต่อหน่วย แทนที่จะไปแทนค่าไฟราว 4.4 ถึง 4.7 บาทต่อหน่วยจากการใช้เอง ประมาณการคืนทุนจึงยืดจากราว 3.6 ปีเป็นราว 4.8 ปี ทางแก้คือติดระบบเล็กให้พอดีโหลดที่เปิดทิ้งไว้อย่างตู้เย็นหรือเครื่องฟอกอากาศ ตั้งเวลาเครื่องใช้ไฟหนักให้ทำงานกลางวัน หรือพิจารณาแบตเตอรี่
เงิน 200,000 บาท เป็นเงินอุดหนุนหรือเงินคืนสดไหม
ไม่ใช่ เป็นวงเงินหักลดหย่อนภาษีตามที่จ่ายจริงสูงสุด 200,000 บาท สำหรับบุคคลธรรมดาที่ติดระบบ On-Grid ไม่เกิน 10 kW เชื่อมต่อกับ กฟน. หรือ กฟภ. และมี e-Tax Invoice เงินที่ได้คืนจริงเท่ากับยอดจ่ายจริงคูณอัตราภาษีของคุณ เช่น ฐานภาษี 20% ติดระบบ 95,000 บาท ได้คืนราว 19,000 บาท ใช้สิทธิได้ถึง 31 ธันวาคม 2571
ขายไฟคืนการไฟฟ้าได้ราคาเท่าไหร่ สมัครที่ไหน
โครงการโซลาร์ภาคประชาชนปี 2569 รับซื้อไฟส่วนเกินที่ 2.20 บาทต่อหน่วย สัญญา 10 ปี เสนอขายได้ไม่เกิน 5 kW ต่อมิเตอร์ โควตารวม 500 MW แบบมาก่อนได้ก่อน สมัครออนไลน์ที่ ppim.pea.co.th สำหรับพื้นที่ กฟภ. หรือ myenergy.mea.or.th สำหรับพื้นที่ กฟน. มีค่าตรวจสอบการเชื่อมต่อ 2,140 บาทรวม VAT และต้องจ่ายไฟเข้าระบบภายในปี 2570
ไฟดับ ใช้ไฟจากโซลาร์เซลล์ได้ไหม
ระบบ On-Grid ทั่วไปจะหยุดจ่ายไฟอัตโนมัติเมื่อไฟจากการไฟฟ้าดับ เพื่อความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ที่กำลังซ่อมสาย เพราะป้องกันไฟย้อนเข้าระบบ ถ้าต้องการมีไฟใช้ตอนไฟดับ ต้องเป็นระบบ Hybrid ที่มีแบตเตอรี่และโหมดสำรองไฟ ซึ่งจะจ่ายไฟให้วงจรที่กำหนดไว้ได้ต่อเนื่อง
แบตเตอรี่โซลาร์คุ้มไหมในปี 2569
เริ่มคุ้มสำหรับบางบ้าน เพราะราคาแบต LiFePO4 ลดลงต่อเนื่อง กลุ่มที่เหมาะคือบ้านที่ใช้ไฟกลางคืนสูงอย่างเปิดแอร์หลายเครื่อง พื้นที่ไฟดับบ่อย หรือมีอุปกรณ์ที่ห้ามไฟดับ ประมาณการคืนทุนของระบบ Hybrid อยู่ที่ราว 6 ถึง 9 ปี ช้ากว่า On-Grid ล้วน ถ้าไฟบ้านคุณนิ่งและใช้กลางคืนน้อย เอางบไปเพิ่มขนาดแผงมักคุ้มกว่า
ใช้ไฟน้อย ค่าไฟไม่ถึงเดือนละ 1,000 บาท ควรติดไหม
ส่วนใหญ่ยังไม่ควรติดระบบใหญ่ เพราะจุดคืนทุนจะยาวเกินไป ทางเลือกที่สมเหตุสมผลคือระบบเล็ก 1.5 ถึง 3 kW เพื่อตัดหน่วยแพงช่วงกลางวันบางส่วน หรือรอให้พฤติกรรมใช้ไฟเปลี่ยน เช่น เริ่มทำงานที่บ้าน หรือมีรถ EV วิธีที่ชัวร์ที่สุดคือให้วิศวกรดูบิลค่าไฟจริงก่อนตัดสินใจ ไม่มีค่าใช้จ่าย
โซลาร์เซลล์มีอายุการใช้งานกี่ปี ต้องดูแลอะไรบ้าง
แผงคุณภาพดีมีอายุ 25 ถึง 30 ปี โดยประสิทธิภาพลดลงราว 0.25 ถึง 0.40% ต่อปีสำหรับแผง N-Type รุ่นปัจจุบัน อินเวอร์เตอร์มีอายุราว 10 ถึง 15 ปี ควรเผื่องบเปลี่ยนหนึ่งครั้ง และแบตเตอรี่ LiFePO4 ราว 8 ถึง 10 ปี การดูแลหลักคือล้างแผงปีละ 1 ถึง 2 ครั้งและตรวจระบบตามรอบ
ติดตั้งใช้เวลากี่วัน และเริ่มขายไฟคืนได้เมื่อไหร่
งานติดตั้งหน้างานของบ้านทั่วไปเสร็จใน 1 ถึง 2 วัน และเริ่มผลิตไฟลดค่าไฟได้ทันทีที่ขนานไฟ ส่วนขั้นตอนเอกสารกับการไฟฟ้า ตั้งแต่ยื่นคำขอจนได้ผลพิจารณาใช้เวลาราว 30 วัน และการทำสัญญาซื้อขายไฟต้องเสร็จตามกำหนดของโครงการคือ COD ภายในปี 2570 ซึ่งทีมงานดำเนินการให้ทั้งหมด
เช็กลิสต์ขั้นตอนถัดไป ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วสนใจ
- เก็บบิลค่าไฟย้อนหลัง 3 เดือน ดูจำนวนหน่วยต่อเดือน และประเมินคร่าว ๆ ว่าบ้านใช้ไฟกลางวันมากแค่ไหน
- ลองคำนวณเบื้องต้น ด้วยเครื่องคำนวณราคาและจุดคืนทุน เพื่อเห็นช่วงขนาดระบบที่เหมาะกับบ้าน
- ให้วิศวกรสำรวจหน้างานฟรี เช็กทิศและมุมหลังคา โครงสร้าง จุดติดตั้งอินเวอร์เตอร์ และวิเคราะห์บิลค่าไฟ นัดได้ทาง LINE @Saimaisolar
- ยื่นขายไฟคืนให้เร็ว เพราะโควตา 500 MW เป็นแบบมาก่อนได้ก่อน ยื่นที่ ppim.pea.co.th สำหรับพื้นที่ กฟภ. หรือ myenergy.mea.or.th สำหรับพื้นที่ กฟน. [1][2]
- เก็บเอกสารให้ครบเพื่อใช้สิทธิภาษี ทั้ง e-Tax Invoice เต็มรูปแบบที่ชื่อตรงกับผู้ยื่นภาษี และหลักฐานการเชื่อมต่อ ใช้สิทธิในปีภาษีที่ขนานไฟสำเร็จ [5]
ระเบียบวิธีคิดตัวเลขในบทความนี้
เราแยกตัวเลขเป็นสองประเภทเสมอ ข้อเท็จจริง คืออัตราและเงื่อนไขจากประกาศทางการ ซึ่งมีแหล่งอ้างอิงกำกับทุกตัวในวงเล็บเหลี่ยม ส่วนการประมาณการ คือผลคำนวณของทีมภายใต้สมมติฐานต่อไปนี้ ซึ่งผลจริงของแต่ละบ้านจะต่างออกไปตามหน้างาน
- ผลผลิตไฟฟ้า ใช้ค่า 1,300 ถึง 1,450 หน่วยต่อ kW ต่อปี สำหรับหลังคาไทยทั่วไป ทำให้ระบบ 5 kW ได้ราว 6,800 หน่วยต่อปี อิงช่วงค่าจากงานวิจัยไทย [9][10] และบันทึกผู้ใช้จริง [11]
- มูลค่าไฟที่ใช้เอง ใช้ 4.45 ถึง 4.66 บาทต่อหน่วยรวม VAT อิงอัตราขั้นบันไดบ้านอยู่อาศัยสำหรับหน่วยที่ 201 ขึ้นไป ซึ่งอยู่ที่ 4.1584 และ 4.3583 บาทต่อหน่วยก่อน VAT ในงวดกันยายนถึงธันวาคม 2569 [8] บ้านใช้ไฟน้อยจะมีมูลค่าต่อหน่วยต่ำกว่านี้
- มูลค่าไฟขายคืน ใช้ 2.20 บาทต่อหน่วย ตามอัตราโครงการโซลาร์ภาคประชาชน [1]
- ต้นทุนไฟต่อหน่วยตลอดอายุราว 0.63 บาท คิดจากราคาระบบ 95,000 บาท หารด้วยผลผลิตรวม 25 ปี ซึ่งคิดการเสื่อมของแผงเฉลี่ยแล้วอยู่ราว 150,000 หน่วย ตัวเลขนี้ยังไม่รวมค่าเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์หนึ่งครั้งและค่าล้างแผง ซึ่งถ้ารวมจะอยู่ราว 0.85 ถึง 0.95 บาทต่อหน่วย
- สิ่งที่ไม่ได้คิดรวม ได้แก่ การขึ้นลงของค่า Ft ในอนาคต เงินเฟ้อ และดอกเบี้ยกรณีกู้ จุดคืนทุนจริงจึงอาจสั้นหรือยาวกว่าประมาณการ
บันทึกการอัปเดต วันที่ 29 สิงหาคม 2569 รีไรต์ทั้งบทความ อัปเดตค่าไฟงวดกันยายนถึงธันวาคม 2569 ทั้งค่า Ft 0.1623 และค่าไฟบ้าน 3.86 บาท พร้อมเงื่อนไขโซลาร์ภาคประชาชน 2569 และ พ.ร.ฎ. ลดหย่อนภาษีฉบับที่ 805 โดยใส่แหล่งอ้างอิงครบทุกตัวเลข ก่อนหน้านี้อัปเดตวันที่ 16 มิถุนายน 2569 และเราตรวจทานตัวเลขทุกงวดค่าไฟ คือทุก 4 เดือน
แหล่งอ้างอิง
- การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) โครงการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่ติดตั้งบนหลังคา สำหรับภาคประชาชนประเภทบ้านอยู่อาศัย ปี 2569 ดูรายละเอียดในระบบ PPIM ที่ ppim.pea.co.th
- การไฟฟ้านครหลวง (MEA) โครงการโซลาร์ภาคประชาชน พ.ศ. 2569 อ่านที่ mea.or.th และระบบรับสมัคร myenergy.mea.or.th
- Thai PBS Policy Watch รายงาน 1 ก.ค. เปิดรับซื้อไฟโซลาร์เซลล์บ้าน จ่ายเข้าระบบในปี 70 อ่านที่ policywatch.thaipbs.or.th
- พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร ฉบับที่ 805 พ.ศ. 2569 เผยแพร่โดยกรมสรรพากร ที่ rd.go.th ไฟล์ PDF
- Thai PBS Policy Watch รายงานลดหย่อนภาษี โซลาร์ รูฟท็อป ไม่เกิน 2 แสน ใช้สิทธิได้ถึง 31 ธ.ค. 71 อ่านที่ policywatch.thaipbs.or.th
- กรุงเทพธุรกิจ เจาะลึกเงื่อนไขลดหย่อนภาษี 2 แสนบาท ติดโซลาร์เซลล์ ใครได้สิทธิ์บ้าง อ้างมติ ครม. 24 มิ.ย. 2568 เพดานระบบไม่เกิน 10 กิโลวัตต์ อ่านที่ bangkokbiznews.com
- Thai PBS รายงาน กกพ. ตรึงค่าไฟงวด ก.ย. ถึง ธ.ค. ที่ 3.95 บาท ใช้เงิน Claw back 16,127 ล้าน อุ้มค่าเอฟที อ่านที่ thaipbs.or.th
- InfoQuest รายงานค่าไฟบ้านลดเหลือ 3.86 บาทต่อหน่วย เริ่มบิล ก.ย. 69 จากมติ กกพ. 5 ส.ค. 2569 ที่ตัดค่าไฟสาธารณะ 0.0634 บาทต่อหน่วย พร้อมอัตราขั้นบันไดใหม่ อ่านที่ infoquest.co.th
- Wongwan และคณะ ปี 2024 งานวิจัย Technical and Economic Potential of Solar Energy on Rooftops A Case Study at Lampang Rajabhat University, Thailand ตีพิมพ์ใน International Journal of Geoinformatics อ่านที่ journals.sfu.ca/ijg
- วารสารมหาวิทยาลัยทักษิณ งานประเมินประสิทธิภาพระบบผลิตไฟฟ้าเซลล์แสงอาทิตย์แบบติดตั้งบนหลังคา ที่รายงานผลผลิตต่อ kWp ที่มุมเอียงต่างกัน อ่านที่ ph02.tci-thaijo.org
- Pantip กระทู้รวบรวมผลผลิตจริงรายเดือนและรายปีของระบบโซลาร์ 5 kW จากผู้ใช้งานจริง อ่านที่ pantip.com
- Clean Energy Reviews บทความ Most Efficient Solar Panels ที่รวบรวมประสิทธิภาพและอัตราการเสื่อมของแผง N-Type อ่านที่ cleanenergyreviews.info
- AIKO Solar ข้อมูลจำเพาะแผงเทคโนโลยี ABC หรือ All Back Contact จากผู้ผลิต ดูที่ aikosolar.com
ลิงก์ข่าวใช้ประกอบประกาศทางการเพื่อให้ตรวจสอบง่าย ส่วนเงื่อนไขที่มีผลทางกฎหมายให้ยึดประกาศของ กกพ. ที่ erc.or.th, กฟภ., กฟน. และกรมสรรพากรที่ rd.go.th เป็นหลัก
ให้วิศวกรวิเคราะห์บิลค่าไฟและสำรวจหลังคาให้ฟรี
วิธีที่แม่นกว่าค่าเฉลี่ยทุกตาราง คือให้ทีมวิศวกรไฟฟ้า กว. ดูหลังคาจริง วิเคราะห์สัดส่วนใช้ไฟกลางวันจากบิลจริง แล้วคำนวณจุดคืนทุนเฉพาะบ้านคุณ ฟรี ไม่มีเงื่อนไขผูกมัด แอด LINE @Saimaisolar หรือกดปุ่มด้านล่างได้เลย
